Bazı kuramcılar bilgi teknolojilerinin oluşturduğu kültürü siber kültür olarak adlandırıyor. Takipçi sayılarımızdan tutun da, kimi ne zaman “like”ladığımıza kadar an be an kayıt altına alındığımız ve belki de bir başkasını kayıt altına aldığımız bu mecrada büyük resme baktığımız zaman mutluluğun yanında mutsuzluklar ve üzeri örtülmüş hüzünler görebiliyoruz . Öyle ki çocuklarımız, gençlerimiz kısacası insanımız manevi anlamda travmatik sonuçlar doğuran pedofili, sanal taciz, şantaj, kimlik hırsızlığı, sanal dolandırıcılık gibi durumlarla karşı karşıya kalabiliyor. Daha da üzücü olan başka kişilerin hayatlarını merak etme halimiz ya da daha net bir ifade ile kaçamak stalkerlıklarımız bizi de bu durumun bir parçası yapıyor.
Bilişim suçları mağduru olabilirsiniz
Bilgi teknolojileri aracılığı ile suç teşkil eden girişimleri P.N. Grabosky ve Russell Smith dokuz alt başlık şeklinde sıraladıklarında ortaya çok aşina olduğumuz bir tablo çıkıyor.
“1. Telekominikasyon sistemlerine yasadışı biçimde girmek, başkasının dinlemenin kolaylaştığı anlamına gelmektedir. Bunun, “eşlerin gözetlenmesi”nden casusluğa kadar uzanan içermeleri bulunmaktadır.
- Elektronik kırıp dökme ve terörizme karşı artan bir duyarlılık söz konusudur. Batı toplumları artan bir biçimde bilgisayarlaşmış sistemlere dayanmaktadır; bu tür sistemlere yapılan müdahaleler örneğin, hackerlardan ya da insan yapısı bilgisayar virüslerinden gelen ciddi güvenlik sorunları ortaya çıkarabilir.
- Telekomünikasyon hizmetleri üzerinden hırsızlık, insanların yakalanmadan yasadışı işler yürütebileceği ya da yalnızca telefon ve cep telefonu sistemlerini bedava ya da indirimli telefon konuşmaları yapmak için yönlendirmek anlamına gelir.
- İletişimin özelliği, büyüyen bir sorundur. Yazılım, film ve müzik gibi çeşitli fikir sanat eserlerinin kopyalanmasıyla telif haklarının çiğnenmesi artık daha kolaydır.
- Siber uzayda pornografi ile şiddet içeriklerinin denetlenmesi zordur. Açık saçık malzemelerin, ırkçı propagandanın, kundakçılıkta kullanılacak araçların yapım yönergelerinin hepsi, internete konabilir veya oradan indirilebilir. “Siber taciz”, online kullanıcılar için yalnızca sanal değil, ancak gerçek tehditler yaratabilir.
- Tele pazarlama sahtekarlıklarında artış olduğu dikkati çekmektedir. Sahne yardım şemaları ile yatırım fırsatlarını denetlemek güçtür.
- Elektronik fon ticaret suçları riskinde artış vardır. Nakit makinelerinin, e-ticaretin ve internet üzerinde “elektronik para”nın yaygın kullanımı, kimi transferlere müdahale edilebileceği olasılığını arttırmaktadır.
- Elektronik karapara aklama, bir suçtan gelen yasadışı gelirlerin, kaynağını gizlemek için hareket ettirilmesinde kullanılabilir.
- Telekomünikasyon, suç komplolarını oluşturmak için kullanılabilir. Geliştirilmiş şifre çözme sistemleri ve yüksek hızlı veri transferleri yüzünden, yasa uygulayıcı kuruluşların suç etkinlikleri hakkındaki bilgilere ulaşması olanaklıdır. Bu özellikle yeni uluslararası suç etkinlikleri bakımından önemlidir. “ ( Giddens 2008: 878 )
Benim başıma gelmez demeyin…
Yeni teknolojinin sağladığı olanakları yadsımak ve hatta tamamen alaşağı etmek bizi geriye götürür. Aksine hayatlarımıza sağladığı derya deniz imkanların gelişerek daha da ileriye gitmesi muhtemel. Önemli olan hayatımızın merkezine koymaya çok yakın olduğumuz bu siber uzam dünyasının tehlikelerine de hazırlıklı olmak. Yazımı birkaç öneri ile bitirmek isterim
– “Benim başıma gelmez” anlayışını içimizde eriterek yola çıkmalıyız. Her birimiz suça maruz kalma potansiyeline sahip olduğumuz için farkındalığımızı arttırmalıyız. Medya okur yazarlığı konusunda araştırma yaparak ilk adımı atabiliriz.
– Paylaştıkça çoğalırız güvenli internet kullanımı, siber zorbalık gibi konularda öğrendiklerimizi en başta yakınlarımızla paylaşmak ve bilinçlendirmek çevremizdeki olası olumsuzlukların önüne geçecektir. Her birimiz bir meşaleyiz. Işığımızla önce çevremizi aydınlatabiliriz.
– http://www.siber.pol.tr/Sayfalar/default.aspx sayfasını takip edip başvurabileceğimiz mercileri öğrenebiliriz.
– Sosyal mecrada TC kimlik, özel şifreler gibi gizli bilgilerin paylaşılmaması konusunda hassasiyetimizi arttırabiliriz.
– İnterneti kullanırken empati kurmak çok önemli. ‘Paylaşacağım içerik başkasını olumsuz etkiler mi ? ‘ sorusunu sorarak paylaşımda bulunmalıyız.
– Toplum düzenini olumsuz etkileyen bir durum ile karşılaştığında hangi sosyal mecradaysak ( instagram, twitter, facebook, youtube, sözlükler vb.. ) yönetim ekibine şikayette bulunabiliriz.
– ‘Hayır!’ deme lüksünü kullanabiliriz. Unutmayalım! Bizi rahatsız eden teklifleri kabul etmemekte özgürüz.
Kaynaklar:
(http://dergipark.gov.tr/download/article-file/304840 04.11.2018 erişildi )
